Po pogrzebie męża usłyszałam, że mam oddać firmę jego bratu. Podobno po to, żeby majątek został w rodzinie
— Podpiszesz i przestaniemy się wszyscy męczyć — powiedziała teściowa, przesuwając dokumenty obok talerza z niedojedzoną zupą. — Firma zostanie w rodzinie.
Spojrzałam na nią, potem na szwagra.
— A ja i Kuba to jesteśmy kto?
Grzegorz westchnął, jakbym znowu nie rozumiała czegoś oczywistego. Od pogrzebu Pawła minęły trzy tygodnie. Jego kurtka nadal wisiała w przedpokoju, a oni przynieśli mi projekt umowy sprzedaży udziałów za kwotę niższą niż wartość naszego starego samochodu.
Paweł zmarł nagle, w niedzielę rano. Miał czterdzieści dwa lata. Jeszcze wieczorem kłóciliśmy się o cieknący kran, bo trzeci miesiąc obiecywał go naprawić.
Potem przez wiele dni odkręcałam wodę i płakałam.
Zostałam z dziewięcioletnim synem, kredytem na dom i firmą transportową. Sześć ciągników, raty leasingowe, kierowcy, którym należały się wypłaty, i kontrahenci płacący po terminie. Paweł założył spółkę przed naszym ślubem. Ja od trzech lat byłam w zarządzie, pilnowałam rozliczeń i dokumentów pracowniczych.
Ale według jego rodziny „pomagałam mężowi przy papierkach”.
Grzegorz organizował trasy. Znał kierowców, klientów, warsztaty. Początkowo byłam wdzięczna, że przychodził codziennie.
— Ty zajmij się małym. Ja tego dopilnuję — mówił.
Dopiero później zrozumiałam, że przestał mówić „firma Pawła”. Mówił już „moja firma”.
Przy kuchennym stole odepchnęłam umowę.
— Najpierw pokażę to prawniczce.
Teściowa zacisnęła usta.
— Obcej babie zapłacisz, a nam nie ufasz? Grzesiek ma swoje dzieci. Myślisz, że będzie pracował na ciebie za darmo?
Nie pracował za darmo. Pensję miał wyższą od mojej.
Nie powiedziałam tego. Wtedy jeszcze bardziej bałam się ich urazić niż zostać oszukaną.
Następnego dnia Grzegorz nie odebrał telefonu od kierowcy, któremu zepsuła się ciężarówka pod Łodzią. Potem wysłał mi wiadomość: „Skoro chcesz rządzić, to rządź”.
Siedziałam nad fakturami do drugiej w nocy. O szóstej robiłam Kubie kanapki. Wsypałam sól do herbaty i dopiero przy pierwszym łyku się zorientowałam.
— Mamo, my stracimy dom? — zapytał.
Stał w piżamie przy lodówce.
— Kto ci tak powiedział?
Dłubał paznokciem w magnesie znad morza.
— Babcia. Że jak nie posłuchasz wujka, to nie będzie gdzie mieszkać.
Tego dnia umówiłam się z mecenas Joanną.
Przyniosłam jej reklamówkę dokumentów. Naprawdę reklamówkę, bo nie umiałam znaleźć nawet porządnej teczki. Przeprosiłam za bałagan i rozpłakałam się, zanim usiadłam.
Sprawdziła dokumenty spółki i wyjaśniła, co trzeba zrobić ze spadkiem. Udziały Pawła dziedziczyliśmy z Kubą. Jego matka i brat nie mogli decydować za nas. Rozporządzanie majątkiem syna wymagało dodatkowo odpowiednich zgód sądu.
— Proszę niczego nie podpisywać pod presją — powiedziała. — I proszę zabezpieczyć dokumentację firmy.
Z księgową zaczęłyśmy przeglądać przelewy. Znalazłyśmy faktury za „obsługę logistyczną”, wystawiane przez działalność Grzegorza. Miał przecież etat za organizowanie transportu. Część przelewów wykonał jeszcze na podstawie pełnomocnictwa, które dostał od Pawła.
Kiedy poprosiłam o wyjaśnienia, przyszedł do biura i zatrzasnął drzwi.
— Uważaj, co sugerujesz.
— Pytam, za co firma zapłaciła trzydzieści osiem tysięcy.
— Bez mojego brata byłabyś nikim.
Ręce zaczęły mi drżeć. Schowałam je pod biurkiem.
— Wyjdź. Wyjaśnienia prześlesz pisemnie.
Odwołaliśmy jego pełnomocnictwa. Prawniczka pomogła uporządkować sprawy spółki i złożyć wniosek dotyczący spadku. Później firma wystąpiła o zwrot pieniędzy, których Grzegorz nie potrafił rozliczyć.
Teściowa zadzwoniła wieczorem.
— Pozwałaś brata własnego męża. Paweł się w grobie przewraca.
Oparłam czoło o chłodną szybę.
— A pomyślałaś, co powiedziałby o straszeniu jego syna?
Rozłączyła się. Potem przyszła wiadomość, że skoro wybrałam sądy, mam już nie liczyć na rodzinę.
Nie liczyłam. A nie, to nieprawda. Jeszcze długo sprawdzałam telefon przed niedzielą, jakby miała zaprosić Kubę na rosół.
Sprawy trwały ponad rok. Sprzedałam jedną ciężarówkę, ograniczyłam koszty, zatrudniłam doświadczonego dyspozytora. Bywało, że po opłaceniu rachunków zostawało mi na najtańsze zakupy. Kierowcy jednak zostali. Dwóch znało Pawła od początku.
Sąd potwierdził nasze prawa do spadku. W sporze o rozliczenia firma odzyskała część pieniędzy. Nie wszystko, ale wystarczająco, bym odetchnęła.
Na korytarzu teściowa minęła mnie bez słowa. Miałam w torebce aktualne zdjęcie Kuby, przygotowane dla niej. Nie wyjęłam go.
Dzisiaj firma jest mniejsza, raty nadal przychodzą, a kran naprawił hydraulik. Kuba czasem pyta o babcię. Nie opowiadam mu o fakturach. Mówię, że dorośli bardzo się poróżnili i że to nie jego wina.
Najbardziej boli mnie nie to, co o mnie powiedzieli, tylko jak szybko przestali pytać o niego.
Czy naprawdę powinnam była kupić synowi kontakt z rodziną, oddając im jego przyszłość?