Teściowie powiedzieli, że na mieszkanie mamy zapracować sami. Kiedy odebraliśmy klucze, zabrakło dla nich miejsca przy naszym stole

— Gdybyś wybrał dziewczynę z porządnego domu, nie musiałbyś teraz prosić — powiedziała teściowa, zbierając talerze po serniku.

Siedziałam z widelczykiem w dłoni. Paweł patrzył w obrus. Jego ojciec dolał sobie kawy, jakby właśnie rozmawiali o pogodzie.

— Moi rodzice są porządni — odpowiedziałam.

— Nie bierz wszystkiego do siebie, Aniu. Chodzi mi o możliwości.

Paweł nawet wtedy nie podniósł głowy.

Przyjechaliśmy zapytać o pożyczkę. Trzydzieści tysięcy, z umową, przelewami i terminem spłaty. Do wkładu własnego brakowało nam niewiele, a właściciel wynajmowanego mieszkania zapowiedział kolejną podwyżkę.

Teściowie mieli dwa mieszkania na wynajem i dom pod Poznaniem. Wiedzieliśmy, że mogą odmówić. To były ich pieniądze. Ale ja naprawdę nie przyjechałam tam po ocenę mojego domu rodzinnego.

W samochodzie Paweł włączył radio.

Wyłączyłam je.

— Słyszałeś, co powiedziała o moich rodzicach?

— Słyszałem. Mama czasem tak gada.

— A ty czasem możesz powiedzieć, żeby przestała.

Do domu wracaliśmy w ciszy. Na stacji kupił mi herbatę. Zostawiłam ją w uchwycie, nietkniętą.

Mieszkaliśmy wtedy na trzydziestu dwóch metrach, z pralką tak blisko toalety, że przy wirowaniu obijała deskę. Ja pracowałam w rejestracji przychodni, Paweł był elektrykiem. Odkładaliśmy od dwóch lat, lecz zawsze coś wypadało: naprawa samochodu, dentysta, dopłata za ogrzewanie.

Po tamtej niedzieli zaczęliśmy brać dodatkowe zlecenia. Ja sprzątałam biura wieczorami, on robił instalacje w soboty. Mijaliśmy się w drzwiach. Czasem jadłam kolację nad zlewem, żeby nie brudzić talerza.

Najgorsze nie było zmęczenie. Najgorsze były telefony jego matki.

— Pawełku, przyjedź poprawić gniazdko w mieszkaniu po lokatorach.

— W sobotę pracuję.

— Dla obcych masz czas, dla matki już nie?

Jechał. Za darmo. Wracał z pudełkiem ciasta, które stawiał na blacie, jakby to miało wszystko wynagrodzić.

Któregoś wieczoru zobaczyłam zdjęcie teściów z nowego samochodu. Chwilę wcześniej liczyłam, czy możemy wymienić moje pęknięte okulary.

Rozpłakałam się. Nie o samochód. O tę cholerną samotność obok własnego męża.

— Nie chcę ich pieniędzy — powiedziałam. — Chcę, żebyś siedział przy mnie, kiedy ktoś mnie poniża. Nawet jeśli to twoja matka.

Paweł zaczął mówić, że przesadzam, ale urwał. Zdjął kurtkę, choć dopiero wszedł i miał zaraz jechać do ojca z jakimiś dokumentami.

— Ja się przy nich dalej zachowuję jak dzieciak — powiedział w końcu.

Usiadł na podłodze pod lodówką. Pierwszy raz opowiedział, jak ojciec przez miesiąc się do niego nie odzywał, kiedy zamiast studiów wybrał zawodówkę.

Nie pogodziliśmy się od razu. Przez kilka tygodni spałam odwrócona do ściany. Byłam zła, że rozumiem jego strach, a przecież nadal ponoszę jego koszty.

Moi rodzice mieszkali sześćdziesiąt kilometrów dalej. Mama pracowała w szkolnej kuchni, tata był już na emeryturze po operacji kolana. Nie mieli oszczędności, które mogliby nam oddać.

Za to w niedzielę czekała zupa. Tata naprawił nam rower, żebym nie płaciła za autobus. Mama słuchała, kiedy mówiłam, że mam dosyć, i nie odpowiadała, że inni mają gorzej.

Pewnego dnia wsunęła mi do torby dwieście złotych.

Oddałam je, kiedy zobaczyłam na stole jej recepty.

— To chociaż pierogi weź — mruknęła. — Tego mi już nie zabronisz.

Po czterech latach oszczędzania kupiliśmy czterdzieści sześć metrów w bloku z wielkiej płyty. Bez balkonu, z krzywymi ścianami i kuchnią do remontu. Mieliśmy wkład, koszty zakupu i niewielką rezerwę. Reszta była kredytem, którego wysokość budziła mnie nocami.

W dniu odbioru kluczy jedliśmy drożdżówki na parapecie. Paweł płakał. Udawałam, że tego nie widzę, bo sama ledwo przełykałam.

Teściowa zadzwoniła wieczorem.

— W niedzielę przyjedziemy obejrzeć. Mam nadzieję, że nie kupiliście jakiejś rudery.

Paweł spojrzał na mnie.

— Nie przyjeżdżajcie.

Potem powiedział spokojnie o obelgach, o darmowej pracy, o tym, że przez lata bał się odezwać. Matka natychmiast zapytała, czy to ja mu kazałam.

— Właśnie dlatego nie chcę już takich rozmów — odpowiedział.

Później przyszły wiadomości. Że niewdzięczny. Że żona go nastawiła. Ojciec napisał, żeby więcej nie liczył na rodzinę.

Zablokowaliśmy ich numery. Nie za odmowę pożyczki. Za to, co działo się przed nią i po niej, i za brak choćby jednego „przepraszam”.

Na pierwszą niedzielę zaprosiliśmy moich rodziców. Przywieźli garnek gołąbków i używany obrus. Tata zapytał, gdzie może umyć ręce, a mama objęła Pawła jeszcze w progu.

Czy brak pieniędzy naprawdę czyni rodzinę gorszą? Przy naszym chwiejnym kuchennym stole ani razu tak nie pomyślałam.