Teściowa zaprosiła rodzinę na święta do naszego mieszkania. Kiedy odmówiłam gotowania dla czternastu osób, mąż powiedział, żebym nie robiła scen

— Czternaście osób? — zapytałam, trzymając nad zlewem blachę z przypalonym makaronem. — Zaprosiłaś do nas czternaście osób i nawet mnie nie zapytałaś?

Teściowa zdjęła płaszcz i powiesiła go na krześle.

— Przecież zawsze robimy u was Wigilię. Nie zaczynaj znowu.

Spojrzałam na Pawła. Siedział przy stole, przewijał telefon. Przed chwilą wróciłam z pracy, odebrałam dzieci, kupiłam syrop dla Zosi i odkryłam, że obiad, który miał podgrzać, został w piekarniku przez godzinę.

— Powiedz coś — poprosiłam.

— Anka, tylko nie rób scen. Dogadacie się.

Postawiłam blachę. Za mocno. Zosia drgnęła w progu kuchni.

— Nie. Tym razem nie będziecie się dogadywać moimi rękami.

Mieszkaliśmy dwa piętra nad panią Danutą. Na początku wydawało mi się to szczęściem. Ktoś blisko, gdy dzieci zachorują, gdy utknę w pracy. Tyle że pomoc szybko obrosła warunkami.

Zupa za rzadka. Franek za długo przy tablecie. Okna w grudniu nieumyte, a przecież „człowiek inaczej oddycha w czystym domu”.

Pani Danuta wpadała z własnym kluczem. Czasem przynosiła pierogi, częściej uwagi. Paweł twierdził, że powinnam brać z tego tylko to, co dobre.

Pracowałam w księgowości hurtowni. W grudniu zamknięcia, faktury, telefony po godzinach. Paweł jeździł na zmiany do magazynu. Oboje byliśmy zmęczeni, tylko jego zmęczenie kończyło się odpoczynkiem. Moje zaczynało drugą zmianę.

Ostatnio zasnęłam na podłodze przy łóżku Zosi, jeszcze w spodniach do pracy. Obudził mnie skurcz łydki. Była druga w nocy, pralka dawno skończyła, a w telefonie czekała wiadomość od teściowej: „Pamiętaj namoczyć śledzie wcześniej, żeby nie było jak rok temu”.

Wtedy się rozpłakałam. Tak cicho, żeby nikogo nie obudzić.

Teraz pani Danuta wyciągnęła z torebki kartkę.

— Rozpisałam potrawy. Ja zrobię kutię, bo ty nie umiesz. Resztę spokojnie ogarniesz.

— Nie ogarnę.

— Każda jest dziś przemęczona. Ja przy dwójce dzieci pracowałam i jeszcze…

— Wiem. Słyszałam. Ale ja już nie daję rady.

Paweł odłożył telefon.

— To zamówimy część jedzenia.

— Za co? Wczoraj mówiłeś, że po naprawie auta mamy do wypłaty sześćset złotych.

Zamilkł. Matka spojrzała na niego, potem na mnie.

— Nie musisz przy mnie wyciągać waszych spraw finansowych.

— Ale możesz bez pytania zaprosić ludzi na nasz koszt?

Wyszła obrażona. Klucz trzasnął o szafkę w przedpokoju.

Wieczorem Paweł chodził za mną po mieszkaniu.

— Mama chciała dobrze. Wiesz, jak się cieszy, kiedy wszyscy są razem.

Składałam dziecięce skarpetki. Jedna para, druga, trzecia. Nagle rzuciłam koszyk na łóżko.

— A ja? Wiesz w ogóle, z czego ja się teraz cieszę?

Otworzył usta, ale nic nie powiedział.

— Że nikt nie ma gorączki. Że zdążę do toalety w pracy. Że wieczorem przez dziesięć minut nikt mnie nie woła. To jest moje życie, Paweł. Ja już nawet nie mam kiedy być zła.

Usiadłam na brzegu łóżka. Ręce mi drżały. Nie specjalnie, nie żeby mu pokazać. Po prostu drżały.

— Od miesięcy źle śpię. Boli mnie żołądek, płaczę w samochodzie. Umówiłam się do lekarza. Nie przygotuję tej Wigilii. I nie będę wam rozpisywać, co macie zrobić zamiast mnie.

Następnego ranka zapytał, gdzie trzymamy listę zakupów.

— Nie ma listy.

— To skąd mam wiedzieć…

Urwał. Stałam przy ekspresie i patrzyłam na niego. Chyba pierwszy raz naprawdę usłyszał własne pytanie.

Nie zmienił się w jeden dzień. W sobotę wrócił ze sklepu bez mleka, za to z trzema paczkami ciastek. Złościł się, że wszędzie kolejki. Ugryzłam się w język, chociaż miałam gotowy cały wykład.

Sam zadzwonił do matki.

— Albo każdy coś przynosi, albo robimy tylko dla nas i dzieci. Anka nie będzie stała trzy dni przy garnkach.

Słyszałam ją przez telefon.

— To teraz ja jestem najgorsza?

— Nie o to chodzi, mamo. Trzeba było nas zapytać.

Pani Danuta przyszła dwa dni przed Wigilią. Bez klucza. Zadzwoniła.

Przyniosła kapustę z grzybami i zapytała, czy może zająć się dziećmi, kiedy pójdę do lekarza. Nie przeprosiła. Ja też nie udawałam, że wszystko zapomniałam.

Ostatecznie każdy przyniósł jedno danie. Paweł sprzątał łazienkę, Franek układał sztućce. Obrus został niewyprasowany. Teściowa raz przesunęła po nim dłonią, ale nic nie powiedziała.

Po kolacji nie wstałam pierwsza od stołu. Siedziałam z Zosią na kolanach, a Paweł zbierał talerze. Musiał zapytać, gdzie chowamy duży półmisek. Tym razem odpowiedziałam bez złości.

Nie wiem jeszcze, czy ta zmiana zostanie z nami po świętach. Wiem tylko, że nie chcę znowu czekać, aż ręce zaczną mi drżeć, żeby ktoś uwierzył, że potrzebuję pomocy.