Przez piętnaście lat wychowywałam pasierbicę. Przy planowaniu jej ślubu usłyszałam, że nie jestem rodziną
— Ciebie nie będzie, więc ten temat mamy załatwiony — powiedziała Zosia, przesuwając palcem po planie stołów.
Trzymałam dwa kubki herbaty. Jeden dla niej, z sokiem malinowym, jak zawsze. Postawiłam je tak niezgrabnie, że herbata wylała się na obrus.
— Jak to mnie nie będzie?
Piotr nagle bardzo zainteresował się telefonem.
— Na ślubie. Ani na weselu — odpowiedziała. — Będzie moja mama. Nie chcę niezręcznej sytuacji.
Spojrzałam na męża. Czekałam, aż podniesie głowę i powie, że chyba coś źle zrozumiałam.
Milczał.
Kiedy zamieszkałam z Piotrem, Zosia miała dziewięć lat. Jej mama wyprowadziła się dwa lata wcześniej. Początkowo dzwoniła w niedziele, później coraz rzadziej. Nie wypytywałam dziecka, dlaczego płacze po rozmowach. Siadałam obok i czekałam, aż sama zacznie mówić.
Nie kazałam nazywać się mamą. Byłam Ewą. Tą od zapomnianego stroju na basen, gorączki przed wycieczką i naleśników, które miały być cienkie, bo innych nie lubiła.
Pracowałam w rejestracji przychodni. Piotr jeździł w trasy, więc zebrania, dentysta i wieczorne odpytywanie z biologii przypadały mnie. Brałam zamiany, odrabiałam godziny. Kiedy Zosia dostała się na studia w Poznaniu, przez rok dokładałam jej do pokoju, choć sama chodziłam w rozklejających się butach.
Nie piszę tego, żeby wystawić rachunek. Wtedy naprawdę nie liczyłam.
Przy stole usiadłam na krześle naprzeciwko niej.
— Rozumiem, że chcesz mieć mamę obok siebie. Ale dlaczego ja nie mogę przyjść?
Zosia westchnęła, jakbym utrudniała prostą sprawę.
— Bo ona źle by się czuła. I nie obraź się, ale nigdy nie traktowałam cię jak matki. Jesteś żoną taty. Dla mnie to nie to samo co rodzina.
Z kuchni dochodziło tykanie zegara. Pamiętam, że chciałam wyjąć baterię. Ten dźwięk był nie do zniesienia.
— A ty? — zapytałam Piotra.
Odłożył telefon.
— To jej dzień, Ewa. Nie dokładajmy nerwów.
Potem wyszło, że wiedział od dwóch tygodni.
Dwa tygodnie wcześniej jeździliśmy razem oglądać salę. Zosia brała mnie pod rękę i pytała, czy obrusy w kolorze ecru nie wyglądają tanio. Wiedzieli już wtedy oboje. Tylko ja wybierałam obrusy na wesele, na którym miałam się nie pojawić.
Poszłam do łazienki. Usiadłam na zamkniętej toalecie i przycisnęłam ręcznik do ust, żeby nie słyszeli. Tak, właśnie tak to wyglądało. Pięćdziesięcioletnia kobieta chowała płacz jak dziecko.
Wieczorem Piotr przyniósł mi kanapkę.
— Przejdzie jej. Agnieszka namieszała jej w głowie.
Matka Zosi wróciła do jej życia półtora roku wcześniej. Były wspólne zakupy, zdjęcia, weekend nad morzem. Cieszyłam się, że się odnalazły. Przynajmniej próbowałam, bo czasem zazdrość ściskała mnie pod żebrami, a potem wstydziłam się tej zazdrości.
— Nie interesuje mnie, kto jej namieszał — powiedziałam. — Ty siedziałeś obok.
— Co miałem zrobić? Zagrozić, że nie przyjdę?
— Mogłeś chociaż powiedzieć, że mnie krzywdzi.
Postawił talerz na komodzie. Nawet nie spojrzał mi w oczy.
Następnego dnia zadzwoniła Zosia.
Przez sekundę pomyślałam, że przeprosi.
— Ewa, pani z sali potrzebuje drugiej wpłaty do piątku. Tata mówił, że pieniądze są u ciebie.
Od miesięcy odkładaliśmy na wesele. Piotr miał zapłacić za alkohol i muzykę, ja zobowiązałam się pokryć część kosztów sali. Dziewięć tysięcy. Oszczędności z dodatkowych sobotnich dyżurów.
— Nie zrobię tego przelewu — odpowiedziałam.
— Czyli jednak chcesz mnie ukarać.
Ścisnęłam telefon tak mocno, że zabolały mnie palce.
— Nie. Ale nie mogę udawać, że nic się nie stało. Nie chcesz mnie tam nawet jako gościa, a o pieniądze nadal prosisz mnie.
Rozłączyła się.
Piotr wrócił wcześniej z pracy. Trzasnął szufladą, szukając otwieracza.
— Postawiłaś nas pod ścianą. Zaliczka przepadnie, jeśli zrezygnujemy.
— Nas? — zapytałam. — Od kiedy znowu jesteśmy „my”?
Usiadł. Pierwszy raz wyglądał na przestraszonego.
Powiedziałam, że potrzebuję kilku dni poza domem. Pojechałam do siostry, do jej małego mieszkania w Łodzi. Spałam na wersalce między suszarką z praniem a regałem z książkami. Pierwszej nocy przespałam trzy godziny. Drugiej zjadłam normalną kolację.
Zosia napisała po tygodniu: „Nie chciałam, żebyś aż tak to odebrała”.
Odpisałam: „A jak miałam to odebrać?”.
Nie odpowiedziała.
Do ślubu zostały dwa miesiące. Piotr mówi teraz o wspólnej terapii. Zgodziłam się na jedno spotkanie, bez obietnicy powrotu. Nadal kocham Zosię i czasem łapię się na tym, że chcę wysłać jej zdjęcie sukienki z wystawy. Potem przypominam sobie, że nie potrzebuję sukienki.
Nie oczekiwałam, że zastąpię jej matkę. Czy naprawdę zbyt wiele chciałam, licząc, że po piętnastu latach znajdzie się dla mnie jedno krzesło?