Mąż sprowadził swoją matkę bez pytania. Po czterech miesiącach musiałam mu powiedzieć: „Nie będę już obca we własnym domu”

— Jak ci nie pasuje, możesz wrócić do swojej matki — powiedziała teściowa, wyjmując mojej córce talerz sprzed nosa. — Dziecko zupy nie zje, bo ty je wiecznie denerwujesz.

Spojrzałam na Pawła. Siedział przy stole, kruszył chleb i udawał, że sprawdza coś w telefonie. Nasza ośmioletnia Zosia patrzyła raz na mnie, raz na babcię. Sześcioletni Antek przestał machać nogami pod krzesłem.

— Powiesz coś? — zapytałam męża.

— Daj spokój. Mama nie tak miała na myśli.

Wtedy odłożyłam łyżkę. Bardzo ostrożnie, bo ręce trzęsły mi się tak, że bałam się rozbić talerz.

Cztery miesiące wcześniej pani Halina przewróciła się na oblodzonym chodniku i złamała nadgarstek. Miała siedemdziesiąt sześć lat, mieszkała sama, dziesięć minut autobusem od nas. Było oczywiste, że trzeba jej pomóc.

Nie było oczywiste, że zamieszka z nami.

Paweł przywiózł ją w sobotę, kiedy wróciłam z dyżuru w przychodni. W przedpokoju stały dwie walizki, a z pokoju dzieci znikało już składane biurko Zosi.

— Tylko na trzy tygodnie — zapewnił. — Przecież nie zostawię jej samej.

Poczułam złość, że nawet nie zadzwonił. Ale zobaczyłam jej spuchnięte palce i reklamówkę z lekami. Nie chciałam urządzać awantury nad tą reklamówką.

Oddaliśmy jej naszą sypialnię. My spaliśmy na rozkładanej kanapie w salonie. Rano zwijałam pościel, szykowałam śniadanie, rozwoziłam dzieci. Wieczorem pomagałam teściowej przy kąpieli, bo przy synu się krępowała.

Paweł zaczął zostawać dłużej w pracy.

— Ktoś musi zarabiać — odpowiadał, kiedy prosiłam, żeby choć raz wcześniej wrócił.

Ja też zarabiałam. Mniej, ale przecież moich godzin nikt mi nie oddawał.

Najpierw teściowa poprawiała drobiazgi. Ścierka nie tam. Ziemniaki za grubo obrane. Pranie rozwieszone tak, że „aż wstyd”. Potem zaczęła przekładać moje rzeczy i zaglądać do szafek.

Gdy zwracałam jej uwagę, zaciskała usta.

— U siebie zawsze miałam porządek.

Po zdjęciu gipsu lekarz zalecił ćwiczenia. Paweł uznał, że jeszcze nie pora na powrót mamy do mieszkania. Nie zapytał, jak śpię na zapadniętej kanapie ani dlaczego trzeci raz biorę tabletkę na ból głowy.

Najgorzej było z dziećmi.

Zabraniałam bajek przed odrobieniem lekcji, babcia włączała telewizor. Prosiłam, żeby nie dawała Antkowi słodyczy przed obiadem, więc dawała po kryjomu.

Pewnego wieczoru Zosia powiedziała:

— Babcia mówi, że jesteś nerwowa, bo nie umiesz mieć rodziny.

Stałam przy pralce z mokrą skarpetką w dłoni. No i nie wiedziałam, co odpowiedzieć własnemu dziecku.

Tej nocy próbowałam porozmawiać z Pawłem.

— Ja tu już nie jestem u siebie.

Westchnął i odwrócił się na drugi bok.

— Ona jest stara. Nie zmienisz jej.

— Ciebie jeszcze mogę o coś prosić?

Nie odpowiedział.

Po awanturze przy zupie zabrałam dzieci na spacer. Wyszliśmy bez obiadu. Antek po drodze zapytał, czy babcia mnie wyrzuci. Kupiłam im bułki w piekarni i usiadłam na ławce przy placu zabaw. Płakałam tak, żeby nie widziały.

Wieczorem poprosiłam Pawła do kuchni. Teściowa została przed telewizorem.

— Twoja mama wraca do siebie albo organizujemy jej inną pomoc. Daję nam dwa tygodnie na ustalenie czegoś konkretnego.

Zbladł.

— Stawiasz mnie przed wyborem? Mama albo ty?

— Nie. Proszę, żebyś przestał wybierać mój czas, moje zdrowie i moje łóżko bez pytania mnie.

— A jeśli ona sobie nie poradzi?

— To jej pomożemy. Ty też. Nie tylko ja.

Pierwszy raz powiedziałam mu, że jeśli nic się nie zmieni, złożę wniosek o separację. Nie miałam dokąd się wyprowadzić z dziećmi. Mieszkanie było wspólne, kredyt również. Nie zamierzałam już jednak udawać, że jakoś to wytrzymam.

Następnego dnia Paweł został z matką sam. Miał wolne, ja poszłam do pracy. Dzwonił cztery razy: gdzie leki, co na obiad, o której rehabilitacja.

Wieczorem siedział przy stole z kartką.

— Nie wiedziałem, ile tego robisz.

— Bo nie chciałeś wiedzieć.

Przytaknął. Bez tłumaczenia mamy.

Halina wróciła do swojego mieszkania po trzynastu dniach. Ustaliliśmy wizyty, zakupy i płatną pomoc dwa razy w tygodniu. Paweł miał pilnować terminów i jeździć z nią do lekarza.

Przy wyjściu teściowa powiedziała, że mnie zapamięta.

Nie odpowiedziałam. Paweł wziął jej walizkę.

Nadal chodzimy po domu ostrożnie. Umówiliśmy pierwszą konsultację małżeńską. Przeprosiny przyjęłam, ale zaufanie nie wróciło razem z pościelą do naszej sypialni.

Czasem zastanawiam się, dlaczego musiałam zagrozić odejściem, żeby mąż wreszcie mnie usłyszał.

Czy naprawdę mogłam zadbać o wszystkich, nie zostawiając już nic dla siebie?