Teściowa mówiła, że nie ma oszczędności, a co miesiąc przelewała pieniądze córce. Najbardziej zabolało mnie jednak to, co ukrywał mój mąż
— Dwa tysiące? Przecież mówiłaś, że do emerytury zostało ci czterdzieści złotych.
Teściowa wyrwała telefon z mojej ręki tak szybko, że łyżeczka spadła ze stołu. Przed chwilą sama poprosiła, żebym ustawiła jej większą czcionkę. Powiadomienie z banku wyskoczyło, kiedy szukałam ustawień. Przelew do Agnieszki. Dwa tysiące złotych.
— Nie zagląda się ludziom do portfela, Magda.
Paweł siedział obok i rozcierał kciukiem plamę na obrusie. Nawet nie podniósł głowy.
Wtedy zrozumiałam, że wiedział.
Tydzień wcześniej zawiozłam jego mamie zakupy za sto osiemdziesiąt złotych. Odłożyłam przez to wizytę u dentysty. Powiedziała, że leki podrożały i jest jej głupio prosić syna. Przytuliłam ją wtedy w przedpokoju. Naprawdę się o nią martwiłam.
My od miesięcy liczyliśmy wszystko. Rata za mieszkanie wzrosła, wspólnota podniosła zaliczki, a w sklepie, gdzie pracowałam, skończyły się dodatkowe zmiany. Paweł zapewniał, że u niego w hurtowni jest stabilnie.
Tylko dlaczego coraz częściej budziłam się w nocy i zastawałam go w kuchni z kalkulatorem?
— To są moje pieniądze — powiedziała teściowa, chowając telefon do kieszeni fartucha.
— Oczywiście. Ale po co mówiłaś, że nie masz na jedzenie?
— Agnieszka jest sama. Wy macie siebie.
Jakby od tego zdania płaciły się rachunki.
Agnieszka wychowywała dziewięcioletnią Zosię. Po rozwodzie została z czynszem, alimentami przychodzącymi w kratkę i pracą w salonie fryzjerskim na pół etatu. Wiedziałam, że ma ciężko. Nieraz odbierałam Zosię ze świetlicy, kiedy nie miała jak zdążyć.
Nie bolało mnie, że matka pomaga córce. Bolało mnie, że ja odkładałam leczenie, żeby kupować jej pomidory i proszek, podczas gdy ona udawała biedniejszą, niż była.
— Powiedz coś — zwróciłam się do Pawła.
— Nie tutaj.
— A gdzie? Znowu w samochodzie powiesz, żebym odpuściła?
Teściowa zaczęła zbierać pełne talerze. Obiad był skończony, choć nikt tego nie powiedział.
W domu Paweł długo stał przy drzwiach, nie zdejmując kurtki.
— Od stycznia nie mam premii — powiedział w końcu.
Był czerwiec.
Patrzyłam na niego, czekając na resztę. Przecież co miesiąc pytałam, czy damy radę. Co miesiąc słyszałam: „Spokojnie, ogarniam”.
— Ile nam brakuje?
Usiadł przy stole.
— Zależy, czy liczysz kartę.
Poczułam zimno w karku.
Na karcie kredytowej było prawie osiem tysięcy długu. Do tego dwie nierozpakowane koperty dotyczące zaległych opłat za mieszkanie. Ratę płacił terminowo, bo panicznie bał się problemów z bankiem. Resztę przesuwał, łatał, dobierał z limitu.
— Miałeś zamiar powiedzieć mi kiedy? Jak odetną prąd?
— Nie chciałem, żebyś się bała.
— Teraz się boję bardziej.
Nie krzyczałam już. To chyba przestraszyło go najbardziej.
Okazało się, że matka wiedziała o obciętych premiach. Pytała, czy potrzebujemy pomocy, ale Paweł odpowiedział, że dajemy sobie radę. Potem, gdy zaczęło nam brakować, nie umiał tego odkręcić.
— Przy niej zawsze wychodzę na tego, któremu się udało — powiedział. — Agnieszka ma problemy, a ja mam mieszkanie, żonę, samochód. Głupio mi było przyznać, że nie wyrabiam.
— To mieszkanie jest na kredyt. Samochód ma piętnaście lat. A żona nie jest nagrodą za dobre zarobki.
Oparł łokcie na stole i zasłonił twarz. Pierwszy raz zobaczyłam, jak bardzo jest zmęczony. Byłam wściekła i jednocześnie chciałam go przytulić. No, nie umiałam wtedy jednego od drugiego oddzielić.
Następnego dnia zadzwoniła Agnieszka.
— Mama mówi, że liczysz jej pieniądze.
— Nie. Liczę nasze. Szkoda, że dopiero teraz wszystkie.
Milczała chwilę, a potem powiedziała, że nie wiedziała o zakupach dla mamy. Myślała, że te pieniądze są z oszczędności po sprzedaży działki.
O działce też nie wiedziałam.
Nie dopytywałam już o kwoty. Powiedziałam tylko, że nie będziemy więcej dokładać do wydatków mamy. Agnieszka odpowiedziała chłodno, że to moja sprawa. Od tamtej rozmowy piszemy głównie o odbieraniu Zosi.
Teściowa nie przeprosiła. Stwierdziła, że nie chciała nam tłumaczyć każdej decyzji. Ma rację, nie musiała. Mogła tylko nie opowiadać mi przy kasie, że na jogurty już jej nie wystarczy.
Z Pawłem rozłożyliśmy dokumenty na stole. Zrezygnowaliśmy z wyjazdu, sprzedaliśmy drugi telewizor, ustaliliśmy spłatę zaległych opłat. Dostęp do wszystkich rachunków mamy teraz oboje. W niedzielę wieczorem siadamy na pół godziny i sprawdzamy wydatki, nawet kiedy wstyd albo strach każe zmienić temat.
Nadal spłacamy kartę. Nadal czasem wypominam mu tamte miesiące, choć wiem, że od samego wypominania niczego nie ubędzie.
Nie oczekuję, że jego matka będzie nas utrzymywać. Ale czy naprawdę chciałam za dużo, prosząc, żeby nikt nie udawał przede mną biedy ani dobrobytu?