Przyjechałam pilnować wnuka, a dostałam listę prac jak sprzątaczka. Kiedy odmówiłam, córka nazwała mnie niewdzięczną
— To po co ty w ogóle przyjechałaś? — zapytała Marta przez telefon.
Stałam przy desce do prasowania z koszulą zięcia w ręce. Z łazienki dochodził szum pralki, na kuchence kipiała zupa, a mój wnuk ciągnął mnie za sweter.
— Babciu, obiecałaś, że zbudujemy garaż.
Wyłączyłam żelazko. Dopiero wtedy poczułam, że drżą mi palce.
— Przyjechałam do Stasia. Nie do waszych podłóg.
Po drugiej stronie zapadła cisza. Potem córka westchnęła tak ciężko, jakbym to ja właśnie zawiodła całą rodzinę.
Mam sześćdziesiąt siedem lat. Od czterech jestem wdową. Mieszkam sama w małym mieszkaniu w Radomiu i nadal odkładam drobne do słoika na niespodziewane wydatki. Po opłaceniu czynszu, leków i rachunków z emerytury zostaje niewiele.
Kiedy Marta zadzwoniła, że oboje z Pawłem mają delegacje w tym samym tygodniu, zgodziłam się bez zastanowienia.
— Tylko od poniedziałku do piątku, mamo. Staś za tobą tęskni.
Ja też tęskniłam. Wcześniej widywałam go głównie przez ekran telefonu.
Przyjechałam w niedzielę z torbą ubrań, słoikiem ogórków i drożdżówką. Bilet kupiłam sama. Córka nawet nie zapytała, ile kosztował, ale machnęłam na to ręką. Nie przyjechałam przecież rozliczać własnego dziecka.
Na lodówce wisiała kartka. Godziny przedszkola, numer do wychowawczyni, informacja o syropie na kaszel. Pod spodem druga lista.
„Koszule Pawła. Łazienka. Podłogi. Zamrażarka — zrobić kotlety i sos. Śmieci zmieszane we wtorek”.
— To wszystko mam zrobić? — zapytałam.
Marta dopinała walizkę kolanem.
— Jak znajdziesz chwilę. Wiesz, jaki my mamy ostatnio młyn.
Znalazłam chwilę pierwszego dnia. Ugotowałam rosół, nastawiłam pranie, poskładałam ręczniki. Staś pomagał mi obierać marchewkę, właściwie bardziej ją skrobał po stole, ale śmialiśmy się oboje.
Wieczorem kolano bolało tak, że po schodach do łóżka piętrowego nie weszłabym za żadne pieniądze. Na szczęście wnuk zgodził się spać na dole, żebym mogła trzymać go za rękę.
Następnego ranka przyszła wiadomość.
„Mamo, tylko nie zapomnij o koszulach. Paweł w sobotę ma spotkanie. I przetrzyj szafki w kuchni, są tłuste”.
Nie było pytania, jak spałam. Ani czy Staś kaszle mniej.
Pomyślałam: jest zmęczona. Ja też byłam kiedyś młodą matką. Pracowałam na szwalni, odbierałam Martę ze świetlicy, wieczorami dorabiałam poprawkami. Moja mama czasem przynosiła obiad. Tyle że nie zostawiałam jej brudnej łazienki z poleceniem wyszorowania fug.
W środę Staś rozlał kakao. Uklękłam, żeby wytrzeć podłogę, i nie mogłam wstać. Musiałam podciągnąć się na krześle.
— Babciu, boli? — spytał.
— Trochę, kochanie.
Przyniósł mi swój plaster z samochodzikiem. Wtedy się rozpłakałam. Tak głupio, nad tym plastrem.
Po południu zadzwoniła córka. Chciała wiedzieć, czy kotlety są już zamrożone. Powiedziałam, że zrobiłam obiad dla nas, ale zapasów nie będzie. Potem padło to pytanie: po co w ogóle przyjechałam.
— Mamo, rodzina powinna sobie pomagać.
— Właśnie pomagam. Odbieram Stasia, karmię go, pilnuję leków. Ale nie jestem sprzątaczką.
— Nikt cię tak nie traktuje. Naprawdę musisz robić problem o kilka koszul?
— To nie chodzi o koszule.
— Jasne. Jak zwykle mam się domyślić, za co jesteś obrażona.
Usiadłam. Staś wrócił do klocków, ale już się nie bawił. Przesuwał tylko jeden klocek po dywanie.
— Nie jestem obrażona. Jestem zmęczona i boli mnie noga.
Marta powiedziała, że ona też jest zmęczona. Że mają ratę kredytu, że boi się stracić pracę, że inne babcie jakoś pomagają bez wypominania.
To ostatnie zabolało najbardziej.
— Wrócę jutro do domu. Ustalcie, kto przejmie opiekę.
Nie zostawiłam wnuka samego. Zadzwoniłam również do Pawła. Najpierw próbował mnie przekonać, żebym „nie brała wszystkiego tak do siebie”. Potem sprawdził pociągi. Mógł wrócić w czwartek przed południem, dzień wcześniej, niż planował.
Spakowałam się dopiero, kiedy stanął w drzwiach.
Staś objął mnie za szyję.
— Przez garaż jedziesz?
— Nie, skarbie. Garaż dokończymy następnym razem.
Paweł spuścił wzrok. Nie zaproponował nawet, że odniesie mi torbę na przystanek.
Od tamtej pory Marta dzwoni tylko w sprawach koniecznych. W niedzielę przesłała zdjęcie Stasia, bez jednego słowa. Odpisałam, że bardzo go kocham. Potem dopisałam: „Ciebie też”.
Wiadomość przeczytała. Nie odpowiedziała.
Najgorsze, że czasem sama siebie przekonuję, że mogłam jeszcze te koszule wyprasować. Byle tylko znów normalnie ze mną rozmawiała.
Czy naprawdę muszę zasłużyć na bliskość córki czystą podłogą? I jak postawić granicę, kiedy najbardziej boisz się, że za nią zostanie twój wnuk?