Syn poprosił mnie o poręczenie kredytu na warsztat. Kiedy odmówiłam, zapytał, czy jego ojcu też bym tak odpowiedziała

— Mamo, tylko nie dzwoń po Magdę. Chcę raz usłyszeć, co ty myślisz.

Paweł położył przede mną bankową teczkę, prosto na mokrej plamie po herbacie. Odsunęłam ją odruchowo. W środku było trzysta dwadzieścia tysięcy złotych, choć na pierwszej stronie bardziej rzucał się w oczy jego starannie wpisany adres. Nasz adres na Ursynowie. Nadal był tu zameldowany.

— Nie proszę cię o pieniądze — powiedział. — Tylko żebyś za mnie poręczyła.

Miał otworzyć warsztat w Piasecznie. Znalazł halę po zakładzie stolarskim i pokazał mi zdjęcie miejsca, gdzie miały stanąć dwa podnośniki. Znałam ten błysk w jego oczach, ale pierwszy raz za tym błyskiem szło coś konkretnego. Od dwóch lat pracował u mechanika, odłożył czterdzieści tysięcy, a wieczorami rozpisywał koszty. Wcześniej była hurtownia, rozwożenie zakupów i kurs, którego nie skończył. Tym razem umiał mi nawet powiedzieć, ile samochodów dziennie musi przyjąć, żeby wyjść na swoje.

Już miałam zapytać, gdzie mam podpisać, kiedy w zamku zazgrzytał klucz. Magda wróciła z pracy wcześniej, bo dentystka odwołała wizytę. Weszła do kuchni z siatką ziemniaków i jeszcze w kurtce przeczytała pierwszą stronę.

— A jak warsztat nie ruszy, to z czego mama odda te pieniądze?

— Ruszy.

— Pytam, co będzie, jeśli nie.

Paweł popatrzył na mnie, jakby czekał, że ją uciszę. Zamiast tego wzięłam drugą kartkę. Była tam mowa o odsetkach. Tyle zrozumiałam za pierwszym razem.

Mieszkanie zostało mi po rodzicach. W małym pokoju wciąż stała ich szafa, bo nie dało się jej wynieść w całości, a ojciec kiedyś powiedział, że szkoda takiej szafy na opał. Po śmierci mojego męża, Andrzeja, Magda przeniosła się do tego pokoju. Miało być na trzy miesiące. Została na cztery lata. Dokładała się do opłat, a ja pilnowałam, żeby w lodówce zawsze było coś na jej późne powroty. Dobrze nam się mieszkało, tylko żadna nie mówiła tego głośno. Jakbyśmy musiały się wstydzić, że nam tak wygodniej.

— Tobie łatwo mówić o ryzyku — rzucił Paweł do siostry. — Jak ci się najem posypał, miałaś dokąd wrócić.

Magda postawiła siatkę na podłodze. Jeden ziemniak potoczył się pod kaloryfer. Żadne z nich go nie podniosło.

Następnego dnia poszłam z Pawłem do banku. Chyba wciąż liczył, że szukam uspokojenia, nie powodu do odmowy. Zapytałam pracownicę wprost, czy skoro mieszkanie nie jest wpisane do umowy jako zabezpieczenie, to jest bezpieczne. Powiedziała, że poręczenie to nie hipoteka, ale jeśli Paweł nie spłaci kredytu, bank może żądać spłaty ode mnie, a egzekucja może objąć także mieszkanie.

W drodze na przystanek Paweł szedł pół kroku przede mną. Padał drobny deszcz. Chciałam go złapać pod rękę, tak zwyczajnie, ale trzymał obie dłonie w kieszeniach.

— Nie podpiszę — powiedziałam w końcu.

Zatrzymał się przy rozkładzie jazdy.

— Tacie też byś tak odpowiedziała?

I to mnie zabolało bardziej niż wszystko, co wcześniej powiedział. Andrzej kiedyś pożyczył od brata na używanego dostawczaka. Udało mu się spłacić dług. Ale Paweł nie pamiętał, że przez pierwszą zimę dorabiałam przy remanentach, a rachunek za gaz chowałam przed nim pod obrusem. Miał wtedy dziewięć lat. Skąd miał wiedzieć?

— Nie wiem — odpowiedziałam. — Wtedy też się bałam.

Przez dwa miesiące odpisywał mi tylko „dobrze” albo „nie trzeba”. Na Wigilię nie przyszedł. Magda nakryła dla niego, choć prosiłam, żeby tego nie robiła. Kiedy po kolacji zdejmowała jego talerz, przytrzymałam go za brzeg. Sama nie wiem po co.

W lutym zadzwonił. Hala przepadła, a wspólnik, z którym rozmawiał, chciał połowy firmy za pieniądze na jeden podnośnik. W końcu Paweł wynajął na soboty stanowisko u znajomego mechanika. Narzędzia kupił z oszczędności. W tygodniu nadal pracował u swojego szefa.

— Nie mów tylko, że tak jest lepiej — uprzedził mnie. — Na razie mam na sobotę dwa auta.

Zapytałam, jakie. Przy drugim zaczął mi tłumaczyć, czemu kierowca od pół roku słyszy stukanie i czemu poprzedni mechanik nie mógł go znaleźć. Prawie nic z tego nie rozumiałam. Dawno nie rozmawialiśmy tak długo.

Nadal uważam, że nie powinnam była podpisywać. Tylko czy mogłam odmówić tak, żeby mój syn nie usłyszał w tym, że znowu w niego nie wierzę?