Pusty lodówka, pełne serce: Moja walka o dorosłość syna, który nie chce odejść z domu
— Mamo, co jest na obiad? — głos Pawła rozległ się z korytarza, zanim jeszcze zdążyłam zamknąć lodówkę. Pusta półka odbiła się echem w mojej głowie. Znowu nie zrobiłam zakupów. Znowu nie miałam siły. — Nie wiem, Paweł. Może sam coś wymyślisz? — odpowiedziałam cicho, czując jak narasta we mnie frustracja.
Paweł wszedł do kuchni, wciąż w piżamie, choć była już prawie czternasta. Spojrzał na mnie z wyrzutem, jakby to była moja wina, że świat nie podsuwa mu pod nos gotowych rozwiązań. — Przecież wiesz, że nie lubię gotować — mruknął i usiadł przy stole, wyciągając telefon.
Od lat żyjemy w tym dziwnym zawieszeniu. Paweł ma trzydzieści dwa lata i od ukończenia studiów nie podjął żadnej stałej pracy. Próbował różnych rzeczy: trochę dorabiał jako kurier, raz przez dwa miesiące pracował w sklepie komputerowym, ale zawsze wracał do domu zrezygnowany. — To nie dla mnie, mamo. Tam ludzie są okropni — powtarzał za każdym razem.
Czasem myślę, że to moja wina. Może za bardzo go chroniłam? Może za często wyręczałam go w obowiązkach? Kiedy był mały, byłam samotną matką. Jego ojciec, Marek, odszedł do innej kobiety, gdy Paweł miał pięć lat. Przez lata starałam się być dla niego wszystkim: matką, ojcem, przyjacielem. Nie chciałam, żeby czuł się samotny czy odrzucony. Ale czy przez to nie odebrałam mu szansy na dorosłość?
— Paweł, może poszedłbyś dziś na spacer? Albo spotkał się z kimś? — próbowałam delikatnie.
— Po co? I tak nikt nie ma czasu — odpowiedział beznamiętnie.
Wiedziałam, że to nieprawda. Paweł miał znajomych ze studiów, ale z każdym rokiem coraz bardziej zamykał się w sobie. Czasem słyszałam przez ścianę jego rozmowy na Discordzie — śmiech, żarty, jakieś gry komputerowe. Ale w realnym świecie był coraz bardziej nieobecny.
Wieczorem zadzwoniła moja siostra, Ania.
— I co u was? — zapytała z troską.
— Jak zwykle… Paweł w domu, ja w pracy i w domu… Czasem mam wrażenie, że utknęliśmy w jakimś błędnym kole.
— Musisz coś z tym zrobić, Haniu. On nigdy nie wyfrunie z gniazda, jeśli będziesz mu ciągle podkładać poduszkę pod głowę.
— Ale jak mam go wyrzucić? To moje dziecko…
— On już nie jest dzieckiem! — Ania podniosła głos. — Ty też masz prawo do własnego życia.
Po tej rozmowie długo nie mogłam zasnąć. Przewracałam się z boku na bok, słuchając cichego brzęczenia komputera Pawła za ścianą. Wspominałam czasy, gdy był mały i tulił się do mnie po nocnych koszmarach. Wtedy byłam jego całym światem. Teraz jestem tylko kucharką i sprzątaczką.
Kilka dni później wydarzyło się coś, co przelało czarę goryczy. Wracałam zmęczona z pracy — pracuję jako księgowa w niewielkiej firmie transportowej — i zobaczyłam Pawła siedzącego przed telewizorem z pizzą na kolanach. Pudełka po jedzeniu leżały wszędzie: na stole, na podłodze, nawet na parapecie.
— Paweł! Ile razy mam ci mówić, żebyś po sobie sprzątał?! — wybuchłam.
Spojrzał na mnie zdziwiony i wzruszył ramionami.
— Przecież zaraz posprzątam…
— Zaraz?! Ty nigdy niczego nie robisz od razu! Ja też jestem zmęczona! Czy ty w ogóle rozumiesz, jak wygląda życie dorosłego człowieka?
Wtedy pierwszy raz od lat pokłóciliśmy się naprawdę poważnie. Krzyczałam na niego jak obca kobieta. On krzyczał na mnie jak zbuntowany nastolatek.
— Może gdybyś mnie nie kontrolowała całe życie, umiałbym sobie poradzić! — wrzasnął w końcu i trzasnął drzwiami do swojego pokoju.
Usiadłam na kanapie i rozpłakałam się jak dziecko. Przez łzy widziałam tylko puste pudełka po pizzy i własne odbicie w ciemnym ekranie telewizora.
Następnego dnia Paweł wyszedł rano z domu bez słowa. Nie było go cały dzień. Martwiłam się okropnie — dzwoniłam do niego kilkanaście razy, ale nie odbierał. Dopiero wieczorem napisał krótkiego SMS-a: „Jestem u Tomka”.
Przez kolejne dni atmosfera była napięta. Unikaliśmy się nawzajem. Ja chodziłam do pracy wcześniej niż zwykle, on wychodził późno w nocy lub siedział zamknięty w swoim pokoju.
W końcu zebrałam się na odwagę i zaproponowałam rozmowę.
— Paweł… Musimy coś zmienić. Nie możemy tak żyć dalej.
Siedzieliśmy naprzeciwko siebie przy kuchennym stole. On patrzył gdzieś za okno.
— Wiem… Ale ja się boję — powiedział cicho.
— Czego?
— Że sobie nie poradzę. Że będę sam…
Poczułam ukłucie żalu i winy. Przecież to ja powinnam była nauczyć go odwagi.
— Każdy się boi na początku. Ale musisz spróbować. Pomogę ci znaleźć pracę albo mieszkanie na początek… Ale musisz chcieć spróbować.
Paweł milczał długo. W końcu skinął głową.
Minęły tygodnie zanim coś się zmieniło naprawdę. Małe kroki: pierwsze rozmowy o pracę, pierwsze wyjścia ze znajomymi, pierwsze samodzielne zakupy spożywcze. Czasem wracały stare schematy — prosił mnie o pieniądze albo pytał co ugotować na obiad — ale coraz częściej widziałam w nim mężczyznę, a nie zagubionego chłopca.
Dziś Paweł mieszka już sam od kilku miesięcy. Nie jest łatwo — czasem dzwoni wieczorami i pyta jak zrobić rosół albo czy może przyjechać na weekend „do domu”. Ale wiem, że to już inny etap naszego życia.
Często zastanawiam się: czy można kochać za bardzo? Czy miłość matki może być więzieniem dla dziecka? A może każdy musi sam znaleźć moment na dorosłość? Co wy o tym myślicie?